3 leermethodes die een boost geven aan de motivatie van jouw leerlingen

Aniek Hanneman

De ene leerling zit stiekem filmpjes te kijken, de ander valt bijna in slaap. Als leerkracht is het een van de grootste uitdagingen om je leerlingen geboeid te houden. Leerlingen zien leren vaak als een moet in plaats van een must. Dit terwijl je als leerkracht je leerlingen graag kennis en vaardigheden wil bijleren waar ze de rest van hun leven profijt van hebben. Maar hoe kan je alle leerlingen motiveren om te leren? Wij geven drie tips.

1. CAR-model

Leerkrachten kunnen hun leerlingen motiveren, door aandacht te schenken aan de drie basisbehoeften: competentie, autonomie en relatie. Deze basisbehoeften zijn onder woorden gebracht door Luc Stevens in zijn CAR-model, vanuit de gedachte dat dit voorwaarden zijn om goed te kunnen leren. Als docenten tegemoetkomen aan deze basisbehoeften, zal dat het leerklimaat aanzienlijk verbeteren. Dit zijn de drie basisbehoeften uit het CAR-model:

  • Competentie. Iedereen wil zich gewaardeerd voelen en gezien worden. Dat geldt dus ook bij leerlingen. Door leerlingen het gevoel te geven dat zij/hij in staat is om iets te doen, zal de leerling zich gemotiveerd voelen om aan de slag te gaan.
  • Autonomie. Niemand houdt ervan als iemand ze iets opdraagt om te doen. Elk individu wil het zelf voor het zeggen hebben. Door bepaalde regels en afspraken met leerlingen te maken en eigen inbreng toegankelijk maken, voelt het alsof zij/hij zelf kan beslissen hoe de tijd wordt ingedeeld.
  • Relatie. Om een positief leerklimaat te realiseren is een goede relatie tussen docent en leerling van groot belang. Het geven van vertrouwen aan de leerling, dat de docent er is om zij/hij te ondersteunen, helpt al een hoop om de relatie te verbeteren. Een goede relatie kan tevens worden bewerkstelligd door o.a. het tonen van wederzijds respect, betrokkenheid en het gevoel van vertrouwen geven.

Er valt veel winst te behalen door het CAR-model in te zetten om leerlingen aan het werk te zetten. Wil jij concreet weten hoe jij dit model kan inzetten? Het rapport van Hogeschool Rotterdam laat zien hoe je dit CAR-model effectief in kan zetten.

2. Blended learning

Blended learning betekent kort gezegd gemixt leren. Bij deze lesmethode worden verschillende manieren van leren samengevoegd tot één leervorm. Deze lesmethode kent vele definities, omdat iedere docent er zijn/haar eigen invulling aan geeft. Er zijn wel een paar meest voorkomende definities van deze lesvorm die wat duidelijkheid geven:

  • Mix van leren zonder en met technologie. Hierbij kan gedacht worden aan een combinatie van klassikaal leren en e-learning. Een mix van face-to-face lesgeven en online leidt vaak tot betere resultaten dan wanneer er gekozen wordt door één lesvorm, dit vanwege de afwisseling.
  • Een combinatie van asynchroon en synchroon e-learning. Bij asynchroon e-learning leert de student in zijn/haar eigen tijd en tempo. Bij synchroon e-learning leert de student tegelijk met andere leerlingen, maar wel vanuit verschillende locaties. Deze mix bevordert zelfstandig leren en biedt de student ook meer flexibiliteit.
  • Mengelmoes van didactische strategieën, zoals het inzetten van technologie en diverse instructiemethodes. Docenten gebruiken bijvoorbeeld de ‘Flipping the Classroom‘-methode (hierbij wordt zelfstudie en college omgedraaid) of geven zij korte hoorcolleges. Kortom, er worden verschillende strategieën ingezet om de leerlingen te stimuleren en begeleiden.

3. Wissel af tussen formatief en summatief toetsen

Er zijn twee manieren van toetsen: summatieve en formatieve toetsen. Maar wat is het verschil tussen deze twee vormen? Dat leggen wij je uit door middel van een bekende metafoor.

  • Formatief toetsen is als de chefkok de soep proeft. Deze toetsing is meer gericht op voortgang en ontwikkkeling; moet er nog wat worden toegevoegd aan de soep? Hierbij draait het om feedback die de leerling ontvangt van de docent na afloop van de toets, om zo verder te kunnen groeien. Voor de ene leerling kan feedback als ‘goed gedaan!’ wanneer de student een 8 haalt, voor de nodige motivatie boost zorgen om zich de volgende keer ook weer voor de volle 100% in te zetten.
  • Summatief toetsen is als de gasten de soep proeven. Deze toetsing is meer gericht op een oordeel; is de soep van goede kwaliteit? Krijgt het een voldoende of onvoldoende? Bij summatief toetsen draait het vooral om slagen of zakken. Deze vorm van toetsing is prestatiegericht en is in de meeste gevallen gebonden aan een norm. Het gaat er puur en alleen om dat de leerling leert voor de toets, maar niet leert om het leren zelf. Een echte recht-door-zee toetsing. Voor leerlingen die direct willen weten of ze bijvoorbeeld het vak biologie in één keer hebben gehaald, is summatief toetsen perfect.

Een mix van summatief en formatief toetsen zou ook goed kunnen werken. Het ligt er maar net aan of het bij jouw werkwijze past. Dus misschien helpt het voor jou als docent wel om richting een summatieve toets tussentijds formatief te toetsen. Probeer het eens uit!

Aan de slag!

Dit zijn drie verschillende lesmethodes waarmee jij als docent jouw leerlingen kan aansporen en motiveren om aan het werk te gaan. Een mix van deze methodes kan de sleutel tot succes zijn naar een klas vol gemotiveerde leerlingen!

docent blog

Met een gratis docentenaccount op WRTS kan je het lesgeven een stukje makkelijker maken.