Geen concentratie? Docent Mira weet raad: “Ik laat leerlingen memes maken van de lesstof”

Aniek Hanneman

De leerling is aan het begin van de les goed bezig, maar hoe meer tijd er wegtikt hoe minder de concentratie wordt. Dit uit zich in onrust, bewegen, snel moe worden en het maken van slordige fouten. Hoe zorg je ervoor dat de leerlingen met een korte spanningsboog bij de les blijven? “Door ze memes te laten maken blijft de lesstof beter hangen”, vertelt geschiedenisdocent Mira van Kuijeren. Zij geeft les aan vmbo-t leerlingen en vertelt ons hoe zij omgaat met de korte spanningsboog van haar leerlingen.

Hoe gaat u om met de korte spanningsboog bij uw leerlingen? 

“Ik werk op een school met vmbo-t leerlingen en die hebben een iets kortere spanningsboog dan andere lesniveaus. Wij merken dat als je instructie moet geven het echt maximaal een kwartier mag zijn, het is namelijk al veel om een kwartier lang intensief te luisteren. Ik geef geschiedenis, maar ik denk dat het wel voor elke docent geld, dat het werkt als we een soort wekker zetten. Wat ik dan doe is aan een leerling vragen ‘hou de tijd in de gaten en dat mag jij op een rode knop drukken als ik te lang praat’. Dat vinden ze heel leuk, omdat de leerlingen dan de baas mogen zijn. Het werkt omdat je ze een gevoel geeft dat ze de juf mogen zijn.

Aangezien ik geschiedenis geef heb ik ook vaak de neiging om teveel te praten, dat past ook wel bij het vak. Om te voorkomen dat ik teveel praat is een soort kookwekker zetten perfect. Dat je echt heel duidelijk aftelt en zegt ‘ik ga nu beginnen’, om vervolgens tien minuten of een kwartier lang te praten. Vooral bij de onderbouw is dit een goede manier van lesgeven. Je merkt dat ze denken: in deze tijd, totdat de wekker af gaat, moet ik me hierop focussen.”

Biedt u de lesstof ook op een andere manier aan? 

“Ja hoor, dat moet wel, je kan echt niet meer alleen maar uit een boek vertellen. Ik gebruik van alles: Kahoot, LessonUp, WRTS of bij Schooltv een filmpje laten zien, daar bieden ze ook kijkvragen aan. Maar ik maak ook gebruik van kaartspellen. Echt van alles. Zeker bij geschiedenis kan het al gauw teveel informatie worden, dan moet je je leerlingen er praktisch iets mee laten doen.”

“De prehistorie met een grapje van nu, dat werkt”

“Wat ik bijvoorbeeld ook doe bij de onderbouw, wat ze heel erg leuk vinden, is dat ik de leerlingen van een bepaald onderwerp een meme laat maken. Ze moeten dan een meme maken van een plaatje uit het boek. Daar maak ik dan een wedstrijd van en de top 3 krijgt een prijs van mij en die komen ook op een poster in het lokaal te hangen. Sommige leerlingen zijn er ook echt heel goed in. Het is al een paar keer voorgekomen dat de memes in de nieuwsbrief komen en dat volwassenen dan ontdekken dat leren ook grappig kan zijn. De prehistorie met een grapje van nu, ik kan het wel waarderen. Dan weet ik ook gewoon dat de stof veel beter blijft hangen. Ik laat ze er rustig in de klas 10 minuten mee pielen. Het kan gewoon een onderdeel zijn van de les. Dan hebben ze geen last meer van concentratieproblemen, want ze gaan er helemaal in op.”

Ziet u ook in de resultaten terug dat deze manier van lesgeven werkt?

“Dat is lastig om te zeggen, omdat de korte spanningsboog komt door allerlei oorzaken. Zeker bij de kinderen die vorig jaar zoveel thuis hebben gezeten, merk je dat ze veel meer moeite hebben om zich te focussen. Ik zie van alles in de resultaten, maar ik ben vooral erg blij dat ze niet meer thuiszitten. Ik weet wel de leerlingen met een actieve manier met de stof bezig te laten zijn, ik wel kan zien dat ze het goed doen. Als ik ze alleen maar een boek geef en zeg ‘dit moet je lezen’, dat werkt natuurlijk niet. Of ze zelf iets op internet laten opzoeken, zelfstandig een onderzoekje laten doen, dat vinden ze ook leuk. We hebben het ook weleens over TikTok, dat het een bron van informatie kan zijn. Dan vraag ik ze om voorbeelden te laten zien van wat ze op TikTok tegenkomen, bijvoorbeeld een nieuwsitem, dan gaan we checken of het echt waar is.”

Heeft u advies voor andere docenten om hier mee om te gaan?

“Voor het vak geschiedenis bestaan er heel veel online archieven, bijvoorbeeld van Beeld en Geluid. Bij geschiedenis is het belangrijk als docent dat je de leerlingen leert dat ze iets actief op kunnen zoeken. Dan zijn ze actief met de stof bezig in plaats van dat wij het vertellen. Ik ben daar zeker een voorstander van.”

Geschiedenis leren op WRTS

Op WRTS kunnen leerlingen makkelijk en snel begrippen voor geschiedenis leren.