Tips om schoolstress bij je kind te verminderen

Virginie

School kan de nodige stress opleveren bij je kind. Een beetje gezonde spanning op zijn tijd kan goed zijn, het zorgt voor focus en oplettendheid. Maar een teveel aan stress, in een onafgebroken periode, kan problemen opleveren. Zorg met deze tips voor een wat relaxter en fijner gevoel bij je kind ten aanzien van huiswerk en school!

1. #doeslief

Vertel je kind niet te hard voor zichzelf te zijn. Je mag heus fouten maken, niets hoeft meteen perfect. Leren gaat met vallen en opstaan, bij iedereen. Wie nooit valt, weet immers ook niet hoe op te staan.

2. Oorzaak stress benoemen

Onderzoek heeft aangetoond dat situaties die we niet kunnen voorspellen, of waar we geen controle over hebben, de meeste stress opleveren. Bekijk daarom samen met je kind waar de stress vandaan komt. En zodra jullie dit weten: stel dan eens de vraag of je kind hier zelf iets aan kan doen. Heeft het te maken met een moeilijke toets? Dan is het handig om extra vroeg te beginnen met leren. Komt het door de hoeveelheid huiswerk? Dan kunnen jullie samen een handige planning maken. Knowledge is power. Door het te benoemen, kan je kind actie ondernemen en vooral zelf de controle nemen. 

3. Praat met de leraar/lerares

Door voor of na de les nog even kort met de leraar te praten, kan je kind checken of hij/zij de stof goed begrepen heeft. Bovendien is er meteen gelegenheid om, waar nodig, om extra uitleg te vragen. Het is vooral handig om dit in periodes vlak voor toetsen te doen. De leraren weten precies wat je kind straks bij de toets moet weten. Daarmee zijn zij de aangewezen persoon om een beetje stress weg te nemen, door je kind van nog wat extra kennis te voorzien.

4. Sleep, eat, exercise & socialize

Stress ligt sneller op de loer als je kind vermoeid is, niet goed eet of onafgebroken aan het werk is. Geef aan dat het dus belangrijk is om goed voor jezelf te zorgen, zodat je kind ook genoeg energie heeft om datgene te tackelen dat stress oplevert. Genoeg slapen, een pauze nemen met vrienden of een snack eten, helpt om het hoofd even leeg te maken. En om weer een beter overzicht te krijgen welke schooltaken er nog openstaan. Fysieke activiteiten zijn ook de beste stress killers, dus hup: lekker naar voetbaltraining of een rondje hardlopen buiten.

5. Do’s & don’ts op het gebied van eten

Met gezonde voeding functioneert het hele lijf beter, dus ook de hersenen. In stressvolle periodes kan je kind bepaalde voedingsmiddelen daarom beter even overslaan. Zo krijg je bijvoorbeeld snel dips in je bloedsuikerspiegel van suiker, verhoogt koffie het stresshormoon en bevat fastfood amper mineralen en vitamines… Maar gelukkig zijn er ook aanraders wat betreft voeding om stress beter de kop in te drukken, te weten:

  • kruidenthee/groene thee
  • volkoren producten, zilvervliesrijst en linzen
  • sinaasappel, aardbeien, bananen, pruimen
  • avocado, spinazie, broccoli
  • vette vis (zoals zalm)
  • amandelen, pistachenoten, cashewnoten, walnoten en zaden
  • pure chocolade

6. Plan uitlooptijd in

Zorg dat je kind bij het maken van een planning ook wat extra tijd aan het eind van de rit incalculeert. Bij het plannen ligt namelijk het risico van overschatten op de loer. De inschatting van het werk plus de daarvoor benodigde tijd is niet altijd realistisch. Om eventuele stress te voorkomen, helpt het om vooraf een blok uitlooptijd in te plannen. Zo is er straks extra speling om bepaalde to do’s af te maken, waar je kind nog niet aan toe was gekomen.

7. Leer relativeren

School is natuurlijk heel belangrijk, maar: je mentale gezondheid is nog altijd veel belangrijker dan een goed cijfer. Dus loopt de spanning bij je kind hoog op? Stimuleer die extra pauze met iets wat je kind het liefste doet, er is meer in het leven dan schoolwerk. Laat je kind dus lekker neerploffen voor een favo Netflix-serie, een beetje voor zich uit pingelen op de piano of met vrienden afspreken. Life goes on!

Woordjes leren doe je zo

Virginie

Engels, Frans, Duits, Spaans, Latijn… Op de middelbare school ontkom je er niet aan:
woordjes leren. En waar de één fluitend de rijtjes woorden oplepelt, is het voor de ander
net rocket science. Is het niet bepaald de favoriete bezigheid van jouw kind? Wij zetten
enkele aanraders op een rij om dit huiswerk iets makkelijker maken.

1. Keep it short!

Om het overzichtelijk en behapbaar te houden: zorg dat de hoeveelheid woorden en/of
zinnen die je kind per keer leert beperkt is. Zo ziet je kind er niet als een berg tegenop zet en
blijft het haalbaar om hier bijvoorbeeld een half uurtje mee bezig te zijn.

2. De kracht van herhaling

Voor talen wordt het aanbevolen om dagelijks een half uur in te plannen voor het leren van woordjes. Als je kind hier een planning voor maakt, zijn er voldoende herhaalmomenten gedurende de schoolweek. Door de lijst op te splitsen in kleinere lijstjes waar hij/zij dertig minuten mee bezig is, kunnen de woordjes verspreid over de week geleerd worden. Laat een extra lijstje maken met woorden die lastig blijven hangen.

3. Leer actief: flashcards of rijtjes

Bij passief woordjes uit een boek leren, duurt het langer voordat deze ook echt blijven hangen. Als je kind zelf actief met de woordjes aan de slag gaat, verloopt dit een stuk sneller. Eigen flashcards maken is een populaire methode. Door de woordjes zelf op te schrijven, onthouden ze het niet alleen beter, maar leren ze ook meteen de juiste spelling. Het opschrijven hoeft natuurlijk niet per se met flashcards. Het kan ook oldschool met rijtjes op papier, waar vervolgens een ander papiertje overheen gehouden wordt bij het zelf overhoren.

4. Ken jij de woordjes beter dan je kind?

Voor het leren van woordjes kun je met het WRTS-platform oneindig veel oefenen. Je kind kan hierbij kiezen uit vele woordenlijsten of zelf een woordenlijst aanmaken (actief leren!). Het grote voordeel van deze online methode is dat je de woordjes op verschillende manieren kan overhoren. Van dictee, puzzel tot spelling: door afwisselende methodes te gebruiken, blijven de woordjes beter in het geheugen. Doe zelf ook eens actief mee en maak er een wedstrijdje van: wie van jullie scoort beter op de online toets? Game on!

Hoe uitstel geen afstel wordt

Virginie

Als huiswerk tot het allerlaatste moment uitstellen een Olympische sport was, dan won jouw kind zeker een medaille. Het blijft toch lastig om alle to do’s voor school niet de hele tijd voor je uit te schuiven. Er zijn ook zoveel leukere dingen om te doen! Wij hebben drie tips om te helpen schoolwerk vaker op tijd gedaan te krijgen.

1. Maak er een dagelijkse routine van

Probeer een soort routine aan te leren wat betreft het tijdstip waarop huiswerk wordt gedaan. Laat je kind bij zichzelf nagaan wanneer hij/zij de meeste energie heeft. Is dit meteen uit school, of meer in de avond? Zodra dit duidelijk is, is het zaak om deze momenten ook vast te gaan gebruiken voor het schoolwerk. Hoe meer energie je kind heeft, hoe productiever deze tijd voor studie kan worden gebruikt. Gebruik bijvoorbeeld bovenstaand schema om te bepalen wanneer dit meest geschikte huiswerkmoment is.

Door er vervolgens een dagelijkse routine van te maken, worden de huiswerkmomenten steeds meer een gewoonte. Het brein van je kind went aan de vaste huiswerktijden, dagelijks bijvoorbeeld van 16.00 tot 18.00 uur en 19.00 tot 21.00 uur. Wanneer iets als een gewoonte voelt, is het voor je kind ook gemakkelijker om mee te beginnen.

2. Bespreek waarom je kind het lastig vindt om aan de slag te gaan

Vaak ligt er aan het uitstellen van huiswerk wel iets meer ten grondslag dan simpelweg geen zin hebben. Bespreek dit eens met je kind, zonder het voor hem/haar in te vullen. Ga met elkaar een open gesprek aan. Misschien komt hier wel uit dat je kind het vak heel lastig vindt, bang is om het niet te snappen of goed te kunnen. Of heeft je kind het gevoel torenhoge stapels huiswerk te hebben, en te weinig tijd om alles te doen. Het kan wellicht een goed idee zijn om je kind een korte online faalangsttest te laten doen, om het onderwerp samen bespreekbaar te maken.

Door er met elkaar over te praten krijg je meer inzicht in de achterliggende redenen van het uitstel. En vervolgens kunnen jullie hier samen wat aan doen. Spreek bijvoorbeeld vertrouwen naar je zoon/dochter uit, dat ze mogen geloven in eigen kunnen. Of bepaal met elkaar een goede tactiek voor de moeilijke vakken. Vertel je kind dat de leraar er voor hem/haar is, om samen de lastige stof te tackelen en extra uitleg te geven. Ook kun je helpen een haalbare to-do list te maken, wanneer je kind door de bomen het bos niet meer ziet.

3. Vier de successen!

Heeft je kind het uitstelgedrag overwonnen door aan de slag te gaan? Vier het! Hoe klein de taak ook was, laat je kind die stap vieren. En de volgende keer ook. Door bijvoorbeeld iets kleins als even tien minuten social media checken, bellen met een vriend/vriendin of een lekker tussendoortje maken. Laat je kind zelf die invulling kiezen.

Wellicht kun je samen nog een succes-systeem afspreken, om punten te verdienen bij iedere behaalde taak. Bij het behalen van bijvoorbeeld 10 punten mag je kind kiezen wat jullie dat weekend eten, of bij 30 punten gaan jullie naar de bioscoop. Het brein van je kind gaat het nog leuk vinden om het uitstelgedrag te overwinnen. Er wacht per slot van rekening een kleine beloning!

Out of the books!

Virginie

School is natuurlijk belangrijk, maar het is en blijft van groot belang dat je kind ook genoeg ontspant. Daar zijn het per slot van rekening nog kinderen voor. Stress, druk en slapeloze nachten door school? Liever niet. Out with the zombie kids, in with the happy kids!

1. Zelf bepalen is pas echt relaxed

Sporten, gamen, met vrienden afspreken, tekenen, TikToks maken, series kijken… Ieder kind heeft zo zijn eigen ideeën hoe het best te relaxen. Laat het dus ook aan je kind over om datgene te doen wat nu het allerleukst is. Ontspannen is pas echt relaxed als je het helemaal zelf mag invullen. 

Mocht je toch een klein duwtje in de richting willen geven: opper je kind dan eens de Headspace app (voor iOS of Android) te downloaden. Een leuke, toegankelijke manier om met meditatie en mindfulness in aanraking te komen. Inclusief focus playlists samengesteld door John Legend, ontspanningsoefeningen voor het slapen gaan en workouts om je humeur een boost te geven!

2. Friends for life

In het leven van middelbare scholieren spelen vrienden een centrale rol. In de puberteit maken kinderen zich steeds meer los van hun ouders en gaan ze zich meer focussen op hun leeftijdsgenoten. Geef je kind hierin de ruimte en stimuleer hem/haar in hun vriendschappen. Vriendschappen vormen op deze leeftijd namelijk een essentieel element in het ontwikkelen van een eigen identiteit én geven belangrijke vaardigheden mee wat betreft assertiviteit, stabiliteit, intimiteit en social skills.

3. Goed voor gezondheid en uitlaatklep bij stress

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat bewegen niet alleen goed voor je gezondheid is, het werkt ook perfect als stress reliever. De stofjes die je hersenen tijdens bijvoorbeeld het sporten aanmaken, zoals endorfine, zorgen dat je je vrolijk voelt en dat stress wegebt. Bovendien kan je kind bij een teamsport ook extra sociale contacten leggen en met leeftijdsgenoten lol maken op het sportveld. Is je kind niet zo sportief aangelegd? Ook een rondje wandelen in de natuur of gewoon in de buurt werkt erg ontspannend.

4. Plan vrije tijd in

Zorg dat je kind die agenda er ook bij pakt om elke week momenten van ontspanning in te plannen. En benadruk eens hoe belangrijk het is om genoeg te chillen. Helemaal wanneer je kind het heel druk heeft met school, zoals tijdens toetsweken of in examenperiodes. Er geldt bovendien één regel: op chill momenten mag er geen huiswerk worden gedaan!

Een tip voor leuke ontspanning met het hele gezin: spreek af om eens in de twee weken in het weekend een vaste kookavond te houden. Een avond waarbij de rollen zijn omgedraaid. Je kind bepaalt wat er op het menu staat en zorgt dat het ook op tafel komt. Een andere suggestie voor wat gezelligheid met elkaar: een maandelijkse spelletjesmiddag op de zondag. Geen tv of tablets aan, maar bord- en kaartspelletjes als Kolonisten van Catan, Escape Rooms of Exploding Kittens op tafel.

5. Verplicht ontspannen voor het slapen

Als je kind meteen na het huiswerk gaat slapen, is de kans groot dat zijn/haar brein nog lang niet in de slaapstand staat. Na al het denk- en leerwerk staan die hersenen hartstikke aan, succes met schaapjes tellen… Een beter plan: verplicht het laatste uur van de dag géén huiswerk doen. Je kind valt hierdoor sneller in slaap en slaapt ook nog beter. Win-win!

Hocus focus!

Virginie

Focus en concentratie zijn key bij het maken van het huiswerk. Maar hoe vindt je kind de juiste focus en hoe houdt hij/zij die het beste vast? 5 tips om hierbij te helpen.

1. Een rustige studieplek

Het klinkt heel voor de hand liggend maar het blijft super belangrijk: zorg dat je kind een eigen plek heeft om zich terug te trekken voor schoolwerk. Het liefst een bureau in een eigen kamer, maar wellicht is er ook wel een studeer- of werkkamer in huis die hiervoor gebruikt kan worden. Voordeel voor laatstgenoemde plek: je kind is hier niet omringd door eigen spullen en raakt op die manier minder snel afgeleid.

2. Minimaliseer digitale afleiding

Het aller makkelijkst zou zijn om alle devices uit te schakelen dan wel weg te laten van de studieplek. Maar dat is misschien wishful thinking: je kind heeft ook voor veel vakken en opdrachten een computer/internet nodig. In dat geval is het slim om alle notificaties van Whatsapp en social media uit te laten zetten, zolang je kind met huiswerk bezig is. Dan is de kans op ongewenste afleiding door niet relevante pop-ups het kleinst!

Ook kun je met speciale programma’s zoals Cold Turkey of SelfControl verleidelijke websites als Youtube en Netflix uitschakelen. Gaat je kind aan de slag met WRTS om woordjes en begrippen te leren? Dat is perfect, want deze app is afleidingsvrij zonder het gebruik van advertenties.

3. De Pomodoro techniek als concentratiebooster

Een haalbare en overzichtelijke planning maken is op de middelbare school wekelijkse kost voor je kind. Om die planning ook echt te kunnen aanhouden is de Pomodoro techniek een veelbeproefd recept. Het draait hierbij om het in kleine, gelijke delen opbreken van taken, waarbij elke interval aan één taak wordt gewerkt en door een korte pauze wordt gevolgd. Een voorbeeld:

  • laat je kind een timer op 25 minuten zetten
  • zorg dat hij/zij gedurende die hele 25 minuten aan een taak werkt
  • laat je kind als de timer afgaat een pauze houden van 5 minuten
  • herhaal dit 3 keer, en las vervolgens een langere pauze van 30 minuten in

Deze strategie helpt je kind gefocust te blijven op het schoolwerk. Door korte pauzes te mogen nemen, traint je kind bovendien zijn/haar spanningsboog. Het zal steeds beter lukken om die concentratie gedurende de ‘studietijd’ vast te houden. Tips: gebruik in plaats van een telefoon een simpele kookwekker als timer én spreek af dat alle andere activiteiten zoals drinken halen en toiletbezoek in de pauzes moeten plaatsvinden. 

4. Take a break

Uren onafgebroken aan het werk zijn is niet zo effectief. De concentratie ebt weg, je neemt informatie slechter in je op en je raakt vermoeid of zelfs verveeld. Zorg dus dat je kind genoeg pauzes neemt, waarbij hij/zij ook echt even de studieplek verlaat. De invulling van die pauzes kan je kind vooraf ook als een soort rewards in het vooruitzicht stellen. Het aloude systeem van belonen werkt altijd toch?

Na het afronden van de eerste taak is het tijd voor een pauze met wat lekkers te drinken, bij de volgende afgevinkte to do staat buiten een luchtje scheppen op het programma en vooruit: een half uurtje FIFA spelen telt natuurlijk ook als een pauze. Fysieke inspanning stimuleert het brein trouwens extra, en laat de app store nu uitpuilen met leuke 7-minute-workouts… Wie weet een sportieve pauze-invulling om samen te doen?

5. Actief leren

De laatste stap is dat je kind zichzelf toetst om te kijken of de kennis echt goed is opgenomen. Niet alleen aan het eind van alle stof, maar ook tussendoor. Dit kan het best aan de hand van een productieve taak, zoals de tekst navertellen aan jou of een klasgenoot, een diagram maken van de theorie of het opnoemen van kernwoorden. Lukt dit niet meteen vlekkeloos? No worries, door het antwoord op te zoeken leert je kind de stof actief opnieuw.

Het is makkelijker om je focus vast te houden als je actief bezig bent. Dreigen gedachten snel af te dwalen tijdens het leren, geef je kind dan de tip om een mindmap te maken van de stof. Door op A3-papier een schema te maken waarbij de belangrijkste onderwerpen door middel van tekst, lijnen, figuren en kleuren worden samengevat, is je kind actief bezig zich de stof eigen te maken. En is de kans dat de aandacht verslapt een stuk kleiner! 

Nog meer handige tips voor een betere focus? Check ook onze blog met 3 gratis apps om te leren zonder afleiding.

Hoe je je kind kunt leren leren

Virginie

De middelbare school is een grote verandering in het leven van je kind. Tel daar ook nog eens al het schoolwerk bij op en het is heel begrijpelijk dat het soms wat veel wordt. Er moet veel geleerd worden, maar weet je kind wel hoe? Samenvattingen van de stof maken, flink aan de slag gaan met een markeerstift of online leren; er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Wij hebben hier een handig stappenplan hoe je kind nieuwe kennis kan leren en het ook daadwerkelijk zal onthouden.

1. In kaart brengen van de stof

Laat je kind eerst duidelijk een overzicht maken van wat er precies geleerd moet worden. Een fijne aanpak kan zijn om de titels van de voor de toets te leren hoofdstukken op te schrijven, inclusief de tussenkoppen. Er ontstaat zo een overzichtelijk rijtje van de belangrijkste onderwerpen.

2. Onderscheid maken tussen bestaande en nieuwe kennis

Vervolgens is het zaak om je kind te laten inschatten wat hij/zij al weet en niet weet. Zodat de focus vooral kan gaan naar datgene wat nog niet bekend is. Let wel op: we hebben allemaal de neiging tot chronische zelfoverschatting, dus ook pubers. Zorg dus dat deze inschatting zo realistisch mogelijk wordt gemaakt. 

3. Korte termijn versus lange termijn

Leg uit dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen je geheugen op korte termijn en lange termijn. Vlak na het lezen denkt je kind misschien al te snel de stof wel te kennen, maar dat is niet het geval. De nieuwe kennis zit dan alleen nog in het kortetermijngeheugen en nog niet in je langetermijngeheugen. Om ervoor te zorgen dat de nieuwe kennis ook in het langetermijngeheugen belandt, is het belangrijk om leermomenten te spreiden. Laat je kind niet alles in een ruk leren maar zorg dat er diverse herhalingen zijn verspreid over de week.

4. Probeer meerdere manieren van leren

Naast het belang van het spreiden van leermomenten, is het ook zaak om samen een leermanier te zoeken die het beste bij je kind past. Houd daarbij in je achterhoofd dat actief leren het meest effectief is. Laat je kind bijvoorbeeld mindmaps maken, om de stof iets te versimpelen en deze beter te begrijpen, of eigen flashcards. Laatstgenoemde hulpmiddel staat ook wel bekend als flitskaarten of geheugenkaarten. Je kind kan deze zelf knippen, maar wil je het nog eenvoudiger maken? Dan kun je ook kant en klare flashcards bestellen.

5. Zelf toetsen

De laatste stap is dat je kind zichzelf toetst om te kijken of de kennis echt goed is opgenomen. Niet alleen aan het eind van alle stof, maar ook tussendoor. Dit kan het best aan de hand van een productieve taak, zoals de tekst navertellen aan jou of een klasgenoot, een diagram maken van de theorie of het opnoemen van kernwoorden. Lukt dit niet meteen vlekkeloos? No worries, door het antwoord op te zoeken leert je kind de stof actief opnieuw.

Help je kind bij het plannen van schoolwerk

Virginie

Moeite met plannen is een veelgenoemd probleem bij schoolwerk onder pubers. Zo beginnen middelbare scholieren vaak te laat met hun huiswerk, hebben zij geen overzicht van al het huiswerk op korte en lange termijn en levert dit al met al veel stress op. Wil je jouw kind de nodige handvatten geven om beter te leren plannen? We geven je hierbij drie tips om dit te helpen tackelen!

1. Zorg voor een goede agenda of planner

Het argument ‘ik houd het allemaal al op mijn telefoon in mijn agenda bij’ mag van tafel worden geveegd. Niet alleen is de verleiding bij een digitale agenda groot om af te dwalen naar ander online vertier, een echte agenda heeft als voordeel dat het extra voldoening geeft om openstaande taken met de hand door te kunnen strepen.

Laat je kind een fijne agenda of planner uitzoeken, met het liefst een duidelijke indeling per week. Zo heeft je kind in een oogopslag een goed beeld van de hele week. De agenda van Plenda is hier bijvoorbeeld heel geschikt voor en is bovendien voorzien van een handig 6-stappenplan voor het effectief plannen van huiswerk.

Probeer je kind vervolgens dagelijks de agenda te laten gebruiken, zodat de inhoud overzichtelijk én up to date is. En laat je kind niet alleen huiswerk noteren maar ook andere activiteiten zoals sporttrainingen of muziekles. Dan is ook goed zichtbaar op welke dagen er wellicht minder tijd voor huiswerk is.

2. Laat je kind weekdoelen stellen

Zorg dat je kind aan het begin van elke week doelen voor die betreffende week stelt. Deze doelen bepaalt hij/zij naar eigen inzicht bínnen het opgegeven huiswerk, zoals bijvoorbeeld het lezen van twee hoofdstukken voor geschiedenis, een pagina woordjes leren voor Frans of research doen voor het profielwerkstuk. Op deze manier krijgt je kind het gevoel zelf meer ‘in control’ te zijn, in plaats van klakkeloos de door de leraren opgegeven taken af te werken. Zelf bepalen en uitvoeren gaat doorgaans een stuk soepeler dan het voor iemand anders moeten doen.

3. Beginnen met het moeilijkste

Heeft je kind het gevoel stapels huiswerk te hebben en weet hij/zij niet waar te beginnen? Geef het advies te starten met de moeilijkste taak. Bij het begin van huiswerk doen is je kind mentaal het frist, waardoor taken minder moeite kosten. Bovendien is het concentratieniveau beter, heeft je kind meer energie en kan hij/zij makkelijker door het lastige huiswerk heen komen dan wanneer het tot het laatst bewaard wordt. Komt je kind er niet helemaal uit? Geef dan mee dat het ook niet erg is om het aan de leraar te vragen. Het kan heus wel eens gebeuren dat het huiswerk niet allemaal af is, omdat je kind er helemaal mee vastliep. De leraar zal hier begrip voor hebben en helpen de stof te begrijpen.